پرده برداری از جمهوریت هارداسان یکی از صفحات تلخ تاریخ ایران است. این جمهوریت در سال 1921 توسط میرزا کوچک خان، رهبر مخالفان برجسته قدیمی، برپا شد و پس از تعدادی از رهبران اصلی جنبش کرد، وی موفق شد قدرت را به دست بگیرد. اما این جمهوریت تنها پس از 9 ماه سرکوب شد و میرزا کوچک خان به هلاکت رسید. این واقعه نشان داد که پس از انقلاب روسیه، نقشه جغرافیایی در شرق خاورمیانه توسط توافقات سری جدید از خواستههای خارجیان تاریخچهای تلخ در سرزمین هارداسان به رخ داد.